Hôtel de la plage et baigneuse de nuit

“De watervogels”, werk van de broers Martel uit 1964. Dit is het laatste van de vele indrukwekkende werken van de beeldhouwers. Jan en Joël waren tweelingbroers die in 1896 het levenslicht zagen. Hun moeder kwam uit de Vendée, om precies te zijn uit het dorp Bois de Cené. Hun vader, Léon Martel, was een rijke dandy die zich volledig wijdde aan zijn passies: architectuur, schilderkunst en muziek. Het duurt niet lang voordat deze stadsbewoner zich laat verleiden door de geboortestreek van zijn echtgenote. Het is dus in de woning “Le Mollin” van het gezin in het Vendeese La Garnache waar de broers een gedeelte van hun jeugd doorbrengen. Hun vader koopt in 1905 een gedeelte van de molen  van Tout-Vent om deze te verbouwen tot vakantiewoning aan zee en ontwikkelt een passie voor de oosterse architectuur. De artistieke carrière van de broers speelt zich af in Parijs en Saint Jean de Monts waar ze regelmatig andere artiesten van de ‘Groupe de Saint Jean de Monts’ ontmoeten.

Les oiseaux (Jan et Joël Martel)

Tot die tijd zijn villa’s omgeven door schaduwrijke tuinen de populairste vakantiewoningen. Vanaf 1955 zien we een nieuw concept verschijnen, namelijk het appartement in een gemeenschappelijk gebouw wat ook mensen met een modaal inkomen in staat stelt een tweede huis te kopen. Met de komst van de naoorlogse vakantie-boom is de tijd rijp voor het opzetten van een ontwikkelingsplan voor Saint Jean de Monts. Mr. Farcy, burgemeester sinds 1962, ziet de dingen groot en modern. Het strand is voortaan toegankelijk via de Avenue de la Forêt: middelpunt van de nieuw te bouwen stad. Er wordt een congresgebouw neergezet dat symbool staat voor de nieuwe toeristische ambities van de gemeente. De projectontwikkelaars, de heer Haas en de heer Minélian, beginnen aan de bouw van grote panden. De appartementen, die bestemd zijn voor de seizoensverhuur, zijn eenvoudig en niet verwarmd of geïsoleerd maar trekken een doelgroep aan die zich het hoofdzakelijke kunnen veroorloven : vakantie.

Immeubles

De wijk Les Demoiselles ligt voor een deel in Saint Jean de Monts en voor het andere deel in Saint Hilaire de Riez; de vroegere bedding van het Chenal de Besse vormt van oudsher de grens tussen de twee gemeenten. In 1918 leggen 3000 Amerikanen hier een luchtmachtbasis aan, compleet met asfaltweg voor het taxiën en verrijden van de vliegtuigen. Deze weg wordt in 1925 doorgetrokken tot aan de zee en omgedoopt tot Avenue Valentin. Na het vertrek van de troepen kwam er een uitgestrekt gebied braak te liggen. De eigenaar, Valentin Guérin, die deze gronden had geërfd van zijn tantes, de juffrouwen (‘demoiselles’) Chaillou, verkocht ze aan een industrieel uit Angers. De nieuwe wijk is naar hen genoemd. Vanaf 1925 verschijnen de eerste gebouwen in het landschap. Winkels rondom de rotonde van Les Demoiselles, een kapel opgeleverd in 1932, een nieuwe wijk is geboren: Les Demoiselles.
De badvilla ‘L’Elysée’, gebouwd in 1930 bij de ingang van de wijk die naar de Plage des Demoiselles leidt, is een mooi voorbeeld van eclectisme. Het woord ‘villa’ komt uit het Italiaans en betekende oorspronkelijk ‘uitstapje naar het buitengebied’. Vanaf 1920 duidde de term alle zomerhuizen in badplaatsen aan, die overigens niet altijd veel op hadden met architectuur en stijl. De villa was een plek waar vooral de nacht werd doorgebracht, met als belangrijkste vertrek de zomertuin, waar men vanaf de vroege ochtenduren kon genieten van de weldaden van zon en zeelucht. Door de ontwikkeling van het openbaar vervoer breidt de wijk zich snel uit (in 1923 wordt langs de kust een spoorlijn aangelegd, van Bourgneuf naar Les Sables d’Olonne, die echter in 1947 alweer gesloten wordt) en de bebouwing wordt onafgebroken voortgezet tot in 1939.
Deze villa met haar karakteristieke bouwstijl getuigt van de ‘Trente Glorieuses’, de dertig naoorlogse jaren van ongekende groei, waarin de toekomst slechts geluk en voorspoed beloofde in de beste van alle mogelijke werelden en de verbeelding vrij spel had op alle gebieden, met name in de architectuur. Een geheel nieuw materiaal, beton, maakte revolutionaire bouwtechnieken mogelijk. Het was goedkoop en gemakkelijk te verwerken en beantwoordde daarmee volledig aan de eisen van de Fransen, die in die tijd de voorkeur gaven aan ‘stevig en sterk’.

Villa Elysee

Onder invloed van de hygiënebeweging in het begin van de 20ste eeuw werd zoveel mogelijk zon voorgeschreven, de huizen worden groter, binnen en buiten worden nader tot elkaar gebracht met grote openslaande ramen en terrassen. De lessenaarsdaken contrasteren met de traditionele bouwstijl. De voor die tijd gedurfde combinatie van vierkante en ronde vormen bedoelde een afspiegeling te zijn van de heersende opvattingen. Het gebruik van wit beton brengt volop licht in deze nieuwe woningen, die resoluut wilden breken met de architectuur uit voorbije tijden. Men is gericht op vooruitgang, durft weer te experimenteren, vol vertrouwen in een briljante toekomst.
De wijk Le Devallon is gebouwd op een voormalige ‘parée’ die eigendom was van de Heer Pouvreau, ook wel ‘Milletripes’ (Duizendpens) genoemd vanwege zijn dikke buik. De plaatsaanduiding ‘parée’ komt vaak voor in deze streek: Parée Jésus, Parée du Jonc, Parée Verte… De term duidde op bebouwde enclaves waar mensen van eenvoudige komaf onderdak vonden totdat begonnen werd met de ‘grote bebossing’ van de duinen.
Deze duinbewoners, die wat wijnstokken en groenten kweekten op hun lapjes grond, spraken in hun plaatselijk dialect over ‘parées’, een verbastering van ‘préparées’ (klaargemaakt, bewerkt). De Parée Milletripes wordt in 1913 verkocht. Aan de vooravond van de eerste wereldoorlog worden er al enkele villa’s neergezet, maar in 1920 komt de nieuwbouw pas echt op gang. Tot aan de tweede wereldoorlog wordt een honderdtal villa’s gebouwd. De wijk is dan ook opmerkelijk door zijn eenheid van architectuur en stijl, en zijn bomenrijke omgeving.

Le Belem

Maison traditionnelle des années 60